Faculteit Rechtswetenschappen

Mastervakken EER


Recht en Biologie I
Doel van de cursus
• Kennismaking met biologische visies op moraal, normen en recht.
• Afwegen biologische inzichten enerzijds en rechtswetenschappelijke en rechtsfilosofische inzichten anderzijds.
• Ontdekken nieuwe perspectieven dankzij biologisch perspectief op recht.
• Ontdekken van de mens als oorsprong van het recht, recht als ordeningsprincipe van de mens.

Regelgeving beoogt ons algemene normen te geven, en daardoor voor duidelijkheid en rechtszekerheid te zorgen; rechtsregels zijn zo bezien eigenlijk niet meer dan menselijke ordeningsvoorschriften. Ze geven de complexe sociale verhoudingen een structuur waardoor mensen weten hoe ze zich moeten gedragen en weten wanneer ze een ander tot de orde mogen roepen. De vooronderstelling daarbij, noem het een ideaal, is veelal dat rechtsregels netjes op feiten kunnen worden toegepast. Inmiddels weten we dat feitelijke situaties meestal niet zo eenvoudig te classificeren zijn, dat ze zomaar aan rechtsregels gekoppeld kunnen worden. Dit inzicht doet vragen rijzen zoals: Wanneer kan een feit gekoppeld worden aan een rechtsregel? Hoe moeten feiten geïnterpreteerd of gekwalificeerd worden? Wanneer moeten rechtsregels aangepast worden? Als een burger voor de rechter verschijnt, vraagt de rechter naar de feiten van de zaak. Vervolgens laat hij deze op zich inwerken en bepaalt welk recht bij de feiten hoort en neemt aan de hand daarvan een beslissing. Met name traditionele rechtsvindingstheorieën houden zich met de analyse van dit proces bezig. Rechtsbeoefening (wetenschappelijk of in de praktijk) lijkt zo gezien een rationele bezigheid, waarbij zelfs punten en komma's het verschil kunnen maken. We staan er echter zelden bij stil dat het recht evenzeer een ordeningsmechanisme is dat uit de mens zelf voortkomt. In deze cursus wordt expliciet gekeken naar de mens achter het recht, waardoor een verrassend andere kijk op het recht en rechtsvinding ontstaat. Daarbij worden uitdagende vragen gesteld. Vragen waarop antwoorden worden gezocht in de wetenschappen die expliciet de mens bestuderen, de biologie, psychologie, antropologie en sociologie. Als men het recht spiegelt aan de biologie, dan zijn kritische vragen bij de rationele pretenties van het recht onontkoombaar. Hoe kan een rechter bijvoorbeeld een beslissing nemen op grond van rationele overwegingen als uit de biologie bekend is dat emotie, gevoel en rationaliteit niet te scheiden zijn? Is de relatieve onvrede met de rechtspraak bij laagopgeleiden te verklaren doordat het recht te weinig doet met het begrip 'rechtsgevoel'? Waar komt dat rechtsgevoel vandaan? Wanneer noemen mensen iets rechtvaardig? Is het recht eigenlijk wel in een rationeel systeem te vangen? Is er wel rechtspraak mogelijk los van moraal, en is die moraal te funderen in biologische beginselen? Veel vragen die aan de basis liggen van het recht, maar desalniettemin zelden door juristen gesteld worden. In deze cursus wordt daarom intensief ingegaan op de biologische en psychologische achtergronden van het recht ingegaan. Omdat daarbij nadrukkelijk de mens als uitgangspunt wordt gekozen, kan de cursus confronterend zijn. Immers bij alle zekerheden of vermeende zekerheden worden vragen gesteld, terwijl vanuit biologische oogpunt niet zelden illusies onderuit worden gehaald. Een cursus die vraagt naar biologische grondslagen van het recht, vraagt in feite naar je eigen grondslagen. Wetenschap is dan als het goed is niets ontziend. Heilige huisjes zijn er om kritisch beschouwd te worden.

Deze cursus is verplicht als men Recht en Biologie II wil volgen en eventueel een scriptie(onderdeel) aan het onderwerp wil wijden. De cursussen omvatten elk 6 ECTS. Toegankelijk voor masterstudenten Rechten, Filosofie, Biologie, Psychologie, Economie, Geestenwetenschappen en Sociologie. Ook toegankelijk voor studenten van andere universiteiten.

De artikelen op het gebied van biologie en psychologie worden zodanig gekozen dat ze voor leken, met begeleiding van de docent, te begrijpen zijn. Affiniteit met bètawetenschappen is in eerdere cursussen een pré gebleken. De juridische teksten vereisen de nodige kennis van (grondslagen) van het recht. De teksten zijn bij voorkeur in het Nederlands, maar een goede kennis van het Engels is wel gewenst voor een goed begrip van de enkele Engelse teksten.

Naar boven

Capita Selecta Rechtsgeschiedenis
Bestudering van de historische ontwikkeling van een specifiek juridisch onderwerp op een bepaald (of bepaalde) rechtsgebied (of rechtsgebieden), aan de hand van contemporaine bronnen zoals wetsteksten, processtukken en handboeken.

Na afronding van de cursus heeft de student kennis van en inzicht in de historische ontwikkeling van het desbetreffende onderwerp en kan hij dat onderwerp plaatsen binnen de algemene ontwikkeling van het relevante rechtsgebied (of de relevante rechtsgebieden).

Na afronding van de cursus kan de student zelfstandig contemporaine rechtsteksten analyseren en in hun historische context plaatsen.

Na afronding van de cursus is de student in staat om zelfstandig een rechtshistorisch onderzoek van beperkte omvang te verrichten en daarover schriftelijk te rapporteren.
Naar boven


History and Theory of International Law
'During the 20th century, international law has seen tremendous change. Legal historians as well as international lawyers have spoken of 'a revolution in international law' or a paradigm shift. In this class the recent evolutions of international law are re-evaluated as part of a longer evolution that spans the whole history of the modern law of nations, starting in the 16th century.'

Na afronding van de cursus heeft de student algemene kennis over krachtlijnen geschiedenis en theorie van international recht en zelfstandige en kritische reflectie over actuele problemen van internationaal recht door plaatsing in historische-theoretische context.
Naar boven


International Relations in Historical Perspective
'As the state loses ground as the primary political and social actor, the discourse of international relations becomes more and more important, not only to the international lawyers, but to the municipal lawyers as well.

The purpose of this class is to understand the current world order by looking at recent evolutions from a broad historical perspective. Through this looking glass, the interaction between international law and politics is analysed as well.

As diplomatic history is an important topic in most examinations for the diplomatic service as well as for international organisations, the class can be useful for students who think about a career in diplomacy or international organisations.'

Eindtermen:

  • algemene kennis over krachtlijnen diplomatieke geschiedenis;
  • verwerven van inzicht in huidige dynamiek van het internationale politieke systeem op basis van kritische reflectie over historische determinanten;
  • zelfstandige kritische reflectie van actuele internationaal-politieke problemen door plaatsing binnen historische context;
  • vertrouwdheid met grote stromingen van de International Relations theory;
  • kritische reflectie over de rol van het internationaal recht in de internationale politiek.
Naar boven

Romeins recht
Het doel van de cursus Romeins recht is inzicht te geven in de praktijk van het Romeinse recht. Daartoe wordt een pleidooi van M. Tullius Cicero behandeld.

Na afronding van de cursus hebben de studenten kennis van en inzicht in de wijze waarop in Rome een pleidooi 'volgens het boekje' moest worden gemaakt en hoe dit 'in de praktijk' werd toegepast. Dit betekent dat de studenten in staat zijn om de juridische argumenten in het pleidooi te analyseren, de 'opstelling' van die argumenten in het pleidooi te herkennen, en een aantal van de stijlmiddelen die Cicero gebruikte, te benoemen.

Ook zijn de studenten in staat om het pleidooi in zijn historische context te plaatsen en zelfstandig een beperkt onderzoek te verrichten naar hetgeen andere auteurs over het pleidooi hebben geschreven, en daarover mondeling of schriftelijk te rapporteren.
Naar boven


Capita Selecta Methoden van recht
Het master-keuzevak Capita selecta Methoden van recht is geheel gewijd aan het thema retorica voor juristen. Wat komt er allemaal bij kijken om een goed, overtuigend juridisch pleidooi te houden? In dit vak maken de studenten kennis met de retorica, de leer van het overtuigend spreken die werd ontwikkeld in de oudheid. De inzichten en adviezen van de klassieke retorica zijn, met enige aanpassingen, nog verrassend actueel en bruikbaar.
In het eerste deel van het keuzevak staat de figuur van Cicero centraal, die zowel een fenomenaal spreker was als auteur van verhandelingen over de kunst van het spreken. Speciale aandacht gaat uit naar zijn hoofdwerk De ideale redenaar (De oratore).
In het tweede deel worden de verschillende fasen van het pleidooi – inleiding, uiteenzetting, argumentatie en conclusie – behandeld aan de hand van hedendaagse retorische literatuur. Voorbeelden zullen met name worden ontleend aan de actuele, juridische en politieke, discussie rond terrorismebestrijding (de zaak Mohammed B., de zaak Samir A., enz.).
De theorievorming van de retorica komt van oudsher voort uit een intensief beoefende praktijk. Om de band tussen theorie en praktijk van het pleiten te leggen, worden er in verschillende colleges oefeningen gedaan. Ter afsluiting wordt er een pleitwedstrijd georganiseerd in de oude rechtbank in Den Bosch.

Specialisten uit binnen- en buitenland zijn uitgenodigd om gastcolleges te verzorgen.

Vragen die in het college aan de orde zullen komen, zijn onder meer:
- Hoe moet je een betoog opbouwen?
- Wat moet je in de inleiding wel of niet vermelden?
- Is er plaats voor emoties in het rechterlijk oordeel?
- Hoe stel je feiten vast in het recht?
- Hoe ontleed en ontkracht je argumenten van de wederpartij?
- Wat zijn de retorische implicaties van de ‘war on terror’ die president Bush heeft afgekondigd?
- Welke rol speelt retorica in de moderne populaire cultuur (films, videoclips, reclames)?

Naar boven

Capita Selecta Recht en samenleving
Bij het vak Capita Selecta Recht en samenleving wordt ieder jaar een keuze gemaakt van twee benaderingen die de relatie tussen het recht en de samenleving belichten. Het gaat steeds om perspectieven van waaruit de juridische benadering wordt geconfronteerd met een andere discipline. De gekozen capita voor dit jaar zijn 'Recht en ethiek' en 'Recht en literatuur'.

Bij het onderdeel Recht en ethiek wordt de relatie tussen recht en moraal centraal gesteld. Het recht wordt op allerlei manieren geconfronteerd met ethische problemen, zoals bijvoorbeeld biotechnologie, het homohuwelijk, of terrorismebestrijding. Wat zijn de mogelijkheden en beperkingen van het recht in de omgang met ethische kwesties? In hoeverre hebben juristen een eigen, specifiek juridische ethiek nodig? Zowel de ethische theorievorming als de omgang met concrete ethische problemen komt in dit onderdeel aan bod.

Bij het onderdeel Recht en literatuur wordt een confrontatie van het juridische perspectief met literaire teksten als methode gehanteerd. De grondgedachte hierbij is dat voor de vorming van een jurist een aantal kwaliteiten nodig is die hiermee tot ontwikkeling worden gebracht: inlevingsvermogen, kennis van de culturele inbedding van het recht, en een kritische blik. Er wordt aandacht besteed aan twee verbanden tussen recht en literatuur: recht in literatuur en recht als literatuur. Het eerste slaat op literatuur waarin een ander, tot reflectie stemmend beeld van juristen en van het recht wordt geschetst. Recht als literatuur gaat over de overeenkomsten en verschillen tussen recht en literatuur als cultuuruitingen: overeenkomsten en verschillen in taal, in interpretatie, in verbeelding.
Naar boven


Geschiedenis van het belastingrecht
Belastingen zijn zo oud als er een overheid is die geld nodig heeft. De bestaande belastingen wortelen vaak in een ver of soms ook in een recent verleden. In deze cursus wordt ingegaan op de historsiche achtergrond van de belastingen en het belastingrecht in West-Europa en in het bijzonder in Nederland en zijn voorlopers. Er wordt een chronologische opbouw gevolgd van de Klassieke Oudheid tot de eenentwintigste eeuw. Er wordt daarbij zowel ingegaan op de beginselen die aan belastingheffing ten grondslag liggen en/of hebben gelegen als ook op de verschillende (typen) belastingen en heffingswijzen die men in de loop der tijden heeft toegepast.

In de cursus wordt ingegaan op:
  • belastingen in de Oudheid en tijdens de Middeleeuwen;
  • landsbelastingen en plaatselijke belastingen tijdens het Ancien Regime;
  • nieuwe belastingtheorieën en nieuwe belastingen na 1800;
  • ontwikkelingen in het belastingrecht in de twintigste eeuw.

Daarnaast bestuderen de studenten individueel een bijzonder onderwerp uit de geschiedenis vanhet belastingrecht. Zij schrijven een werkstuk en houden over hun onderzoeksbevindingen een referaat, waarbij zij met medestudenten in debat gaan.
Naar boven


Vergelijkende rechtsgeschiedenis
In dit vak worden enkele grote Europese rechtsstelsels naast elkaar geplaatst en vergeleken. Belangrijke actuele verschillen worden geduid en daarna historisch verklaard. Het kan zowel om een intern-rechtelijke analyse van de rechtsontwikkeling als een politieke of sociale studie van de historische context gaan. De cursus beoogt de studenten kennis en inzicht te geven in de historische context van het recht en de rechtsinstellingen en leert hen de actuele evolutie te plaatsen in een breder verband.

In de cursus zullen de organisatie van de staat, de verhouding tussen overheid en burger en de wisselwerking tussen theorieën over het staatsgezag en de staatsrechtspraktijk in verschillende tijden in Europa en Amerika vanaf de Oudheid tot de eenentwintigste eeuw centraal staan. Van de Atheense democratie tot de hedendaagse rechtsstaat is een lange weg afgelegd. Die weg voert langs monarchale en republikeinse regeringsvormen, langs gezagsovereenkomsten, fundamentele wetten en grondwetten, langs absolutisme en parlementarisme, die in een vergelijkend perspectief aan de orde zullen komen.
Naar boven


Global Justice (AKA Legal Theory and Legal Philosophy 1)

(Masterscriptie International and European Public Law)

Aim of the course

  • provide insight into the methodology of political philosophy
  • utilize central notions of political philosophy to legal issues
  • provide a general overview of key issues in political philosophy

Content of the course

Law and political philosophy are connected in many ways. To oversimplify, one could say that law begins where political philosophy ends. Many concepts, central in political philosophy, are also very important for legal analysis: freedom, equality, democracy, tolerance, and human rights, to name a few. This course provides a systematical and historical analysis of one of these political-philosophical concepts, and this analysis will be linked to law and legal analysis. The aim of the course is to give students some basic knowledge of political-theoretical reasoning and its importance for legal analysis.

The course focuses on issues of International Law and global justice. How should the international order and international law be organized so that important values such as peace, human rights, democracy, and social justice are taken seriously? This course concentrates on these questions, as discussed in current international political theory. This year we read John Rawls's Law of Peoples (1999 Harvard University Press) and a diversity of critics of his position.

Along with the exploding attention to globalization, issues of global justice have become central elements in political philosophy. After decades in which debates were dominated by a state-centric-paradigm, current debates in political philosophy also address issues of global inequality, global poverty, and the moral foundations of international law. As recent events have demonstrated, these issues also play an important role in the practice of international law. In fields such as peace and security, economic integration, environmental law and human rights, international lawyers are constantly confronted with questions of global justice and international legitimacy.

The course starts with a general introduction of Rawls's work and a close reading of the Law of Peoples. In the second part ofthe course we will read and discuss the most important critics of Rawls. The course offers a capita selectaof the contemporary international politicaltheory.It focuses on some central debates: domestic versus international justice, internationalist versus cosmopolitan approaches, and national sovereignty versus global governance. As a result, the course covers a broad range of political philosophical issues. The course thus provides a general introduction into the basic issues of political and legal philosophy.

 


Naar boven


Leeronderzoek (Masterscriptie Nederlands Recht)
Inschrijving via COMAP is verplicht.

Doel van de cursus
Het doel van het leeronderzoek is tweeledig: (i) begeleiding van de studentonderzoeker tijdens de eerste fase van zijn/haar onderzoek ten behoeve van de masterscriptie; (ii) het in groepsverband uitvoeren van een klein juridisch interdisciplinair onderzoek.

Inhoud van de cursus
Om het tweeledige doel te realiseren bestaat het leeronderzoek uit een individueel traject en een groepstraject. Beide trajecten lopen parallel. Het individuele traject van het leeronderzoek stimuleert de studentonderzoeker bij de eerste fasen van het onderzoek dat deze voor de masterscriptie moet verrichten: het kiezen van een onderzoeksthema/-onderwerp, het vergaren van relevante informatie en het formuleren van een onderzoeksvraag. Deze fasen doorloopt de studentonderzoeker in een individueel traject, dat bestaat uit een tijdschema, een toegespitste bibliotheekinstructie voor de studentonderzoeker en het eerste contact met de scriptiebegeleider. Het individuele traject is afgesloten als de onderzoeksvraag door de scriptiebegeleider is goedgekeurd.

In het groepstraject staat de tweede doelstelling centraal: juridisch interdisciplinair onderzoek. Interdisciplinair rechtswetenschappelijk onderzoek is onderzoek naar een juridisch thema waarbij gebruik gemaakt wordt van kennis (en vaardigheden) van één of meer andere wetenschappelijke disciplines. Om dit op verantwoorde wijze te kunnen doen moet de studentonderzoeker enige kennis hebben van de onderzoeksmethoden van de andere discipline en in staat zijn gebruik te maken van onderzoeksresultaten die met andere onderzoeksmethoden dan de juridische zijn verzameld. Studentonderzoekers doen in groepen van vier een klein juridisch interdisciplinair onderzoek binnen het thema ‘De goede jurist’. In het groepstraject moeten de studentonderzoekers: het onderwerp kiezen, het probleem analyseren, de onderzoeksvraag formuleren, relevant materiaal verzamelen en analyseren en een probleemstelling formuleren. Ervaringen opgedaan tijdens het groepsonderzoek kunnen gebruikt worden bij het doorlopen van het individuele traject. Het groepstraject sluit af met een onderzoeksverslag en een mondelinge presentatie. Een voldoende beoordeling is voorwaarde om door te kunnen gaan met de masterscriptie.



Tutorials
De bijeenkomsten voor het leeronderzoek, de tutorials, zijn geen traditionele werkcolleges. Voor het groepsonderzoek werken steeds 4 studenten samen; de tutorials dienen om problemen te bespreken waar de groep bij het groepsonderzoek tegenaan is gelopen of waar de student in het individuele traject mee worstelt. De tutorials dienen primair om van elkaar te leren en kritisch te reageren op elkaars werk, en pas intweede instantie om feedback te krijgen van de docent. De voorbereiding voor de tutorials bestaat dan ook uit het uitvoeren van het eigen en het groepsonderzoek, waarbij het van belang is om problemen waar studentonderzoekers als individu of als groep tegenaan lopen te signaleren en in de tutorialbijeenkomst voor te leggen. In de weken dat er geen tutorials zijn, wordt iedereen geacht zelfstandig of in groepsverband onderzoek te doen.

Naar boven 


Reseach Lab (Masterscriptie International and European Public Law and International and European Business Law)

Aim of the course

The aim of the research lab is to supervise students in the first stage of the research for their master’s thesis and to provide them with the basic methodological skills to conduct independent and interdisciplinary research.

Content of the course

The research lab is part of the preparation for the master’s thesis. In the first semester of the master, students work on their research skills, both in groups and individually. In a small tutorial group, students learn what is needed to do independent research for a master’s thesis. Topics discussed include:
-     Formulating a research question and assessing its quality.
-     Gathering information and analyzing its quality.
-     Reflecting upon the relation between specific problems and theoretical insights from other disciplines.
-     Assessing the relevance of research material in the light of the research question.
The research in this course is predominantly interdisciplinary in character. Students work with insights from different disciplines, not only law, but also sociology, economics, ethics, politics, or history. This training should enable students to assess the relevance of other disciplines for their own work in the field of law and to reflect critically on that work.

The research lab consists of two parallel tracks: individual research and a group project. The aim of the individual track is to formulate a good research question for the master’s thesis. The aim of the group track is to conduct an interdisciplinary research project (in groups of 4 students) and to write a report on that research. There are two subjects available for the group work in the research lab: the legal profession and International law in a normative perspective.

The legal profession
What is needed to excel in work as a jurist, as a lawyer, judge, or legislator? Legal professionals not only need to have technical skills, but they also need to be aware of the society in which they function and to understand the ideas of what a good judge, lawyer, or legislator should be. A tutorial group will focus on one of the professions and specific problems that arise for that profession.

International law in a normative perspective
How can international law be evaluated form a perspective of justice? Each tutorial group (consisting of four persons) will focus on one issue in international law and focus on the normative aspects of this issue.

Tutorials

The tutorials are different form traditional lectures. The groups meet their fellow students in five tutorials to discuss progress in their research and problems they encounter. Primarily, the tutorials serve to learn from each other and to respond critically to each other’s work. Feedback from the coaching lecturer is only a secondary aim of the tutorials. The tutorials can also be used to discuss problems concerning the individual thesis.

Naar boven