'Voorbeeld-homo' Jan Jaap de Ruiter laat weinig gelegenheden voorbijgaan om de roze golf wat verder op te stuwen. Hij maakte vijf portretten van de Tilburgse hoho's, de homo-hoogleraren. "Henk Krol, de 'Gaykrant', heb jij d'r zin an? Maar we mogen niet achteroverleunen. Er is een rol voor hoger opgeleide docenten weggelegd. Er is nog een heel debat te voeren over homo-emancipatie in de maatschappij. En te veel studenten worstelen met hun homoseksuele geaardheid."
Het begon met oogcontact. In de mensa. Daar at letterendocent Jan Jaap de Ruiter zoals gewoonlijk zijn boterhammetjes. "Iemand zat de hele tijd naar mij te kijken. Het viel op." De oogcontactzoeker was grijs, en beduidend ouder dan De Ruiter. "Ik speelde het spelletje mee, at mijn brood op en keerde terug naar mijn kamer." Die middag zag hij een mail van de hoogleraar in kwestie in zijn box verschijnen. "Dat had ik echt niet verwacht", aldus De Ruiter. 'Ik heb al vaker zitten aarzelen of ik je zou mailen, maar het artikel over homoseksualiteit dat vorige week in de Univers stond, heeft me doen besluiten dat ik actie moet ondernemen.' Ze spraken de volgende dag af in de mensa en aten hun brood.
"Een genot vond de econoom het. Hij kwam helemaal los", lacht De Ruiter. "We praatten eindeloos, over onszelf, de maatschappij, de universiteit. We besloten dat we een statement moesten maken. Zoveel jonge mensen die een deel van hun identiteit moeten uitschakelen, daar moeten we iets aan doen." De econoom kende een hoogleraar bij Rechten, De Ruiter zocht via-via contact met een vrouwelijke hoogleraar bij de sociale faculteit. "Het was als een deus ex machina. Een letterencollega klopte aan: 'ik wil met je praten'. Ik werk al vijftien jaar met hem samen en hij bleek ook een hoho! Het ontroerde me."
Er volgde een etentje met in totaal vijf hoho's, in het overigens homovriendelijke restaurant Auberge Du Bonheur - het adverteert zelfs in de Gaykrant met speciale diner/overnachtings/sauna-arrangementen. "Op kosten van de economische faculteit, uit het overlegpotje", gniffelt De Ruiter. Tot diep in de nacht discussieerden ze over de te voeren strategie; Tilburg moest dé homo-universiteit van het land worden. Dat wil zeggen herinvoering van homostudies en toch zeker een studentendecaan voor homostudenten. De wijn vloeide rijkelijk, de plannen werden wilder. "Van roze briefpapier, een roze bal op de campus, tot massale zondagse boswandelingen."
Dit hoho-pamflet is nog maar het begin, stelt auteur De Ruiter, die al eerder zijn sporen verdiende op het literaire pad. Voor het samenstellen van de bundel had hij uitvoerige interviews met de hoho's. De Ruiter beschrijft hun persoonlijke achtergrond en carrière. De rode draad is hoe ze met hun geaardheid omgaan. "Homoseksualiteit op de universiteit was weliswaar aanwezig in de vorm van het bestaan van een aantal homoseksuele medewerkers en medewerksters, maar op de een of andere manier was er een stilzwijgende afspraak om er niet over te spreken, en al zeker niet naar buiten toe." De Ruiter aarzelt zelf al jaren niet om speldenprikjes dan wel stevige schoppen uit te delen op de campus als het over homoseksualiteit gaat. In Univers sprak hij zich al enkele keren over 'gay-issues' uit, nam het in dat verband ook op voor Pim Fortuyn. Is dat nodig? "Ja", klinkt het ferm. "De collega's schrikken nog wel eens als ik openlijk over 'mijn man' spreek."
Het is een eenzame strijd en dus hij is blij met zijn roze hoho-strijdmakkers. "Die erkennen overigens ruiterlijk enig opportunisme; zij hebben hun maatschappelijke positie al veroverd en hun carrière gevestigd. Het is niet dat ze in de kast zaten, maar ze maakten gewoon geen melding van hun geaardheid. Ze functioneerden in hun eigen disciplines en dat was het dan. Het Univers-artikel heeft ze doen heroverwegen of hun stilzwijgen nog langer opportuun is. Als zij openlijk over hun geaardheid praten, zullen studenten dit ook makkelijker doen." De Ruiter heeft de landelijke pers uitgenodigd voor de presentatie van het hoho-pamflet donderdagmiddag om 16:00 uur in het Stiltecentrum aan de rector magnificus Frank van der Duyn Schouten. Het komt allemaal goed, De Ruiter ziet de toekomst van de Tilburgse universiteit roze in.
[Ingrid Ramaan]
['Het hoho-pamflet', door Jan Jaap de Ruiter kost 6,95 euro. De opbrengst gaat naar het emancipatiefonds voor hogeropgeleide homo's van COC Nederland.]
